-
Największe katastrofy naturalne Karaibów
Turkusowe wody Morza Karaibskiego i piaszczyste wybrzeża archipelagów ukrywają przed wzrokiem turystów jedną z najbardziej dynamicznych i niebezpiecznych stref geologicznych na naszej planecie. Karaibska płyta tektoniczna, ściśnięta pomiędzy płyty północnoamerykańską i południowoamerykańską, ulega non stop gwałtownym naprężeniom. To właśnie ta struktura odpowiada za powstawanie głębokich rowów oceanicznych oraz łuku wulkanicznego Antyli. Rajski pejzaż wysp jest bezpośrednim wytworem ognia, popiołu i podziemnych wstrząsów, które od stuleci regularnie niszczą budowane przez człowieka miasta. Wybuch wulkanu Mount Pelée – Martynika Kiedy w 2005 roku po raz pierwszy odwiedziłam Martynikę niebo było zachmurzone, ciężkie typowe dla pory deszczowej chmury wisiały nisko nad horyzontem i widziałam tylko położone w zatoce miasto Fort-de-France i jego kolorową…
-
Remedios Varo, Leonora Carrington i Kati Horna. Trzy wybitne surrealistki i ich Meksyk
Meksyk lat 40. XX wieku stał się dla europejskich artystek uciekających przed koszmarem II wojny światowej czymś znacznie więcej niż tylko bezpieczną przystanią. Dla Remedios Varo, Leonory Carrington oraz Kati Horny był on katalizatorem, który pozwolił im wyzwolić się z cienia męskiej dominacji surrealizmu i stworzyć własny, unikalny język wizualny. Choć każda z nich przybyła z innej części Europy, to właśnie w meksykańskiej dzielnicy Roma w stolicy kraju odnalazły przestrzeń, w której mogły żyć i tworzyć na własnych zasadach. Ich życie prywatne było dalekie od konwenansów, a status materialny często zmienny, jednak to właśnie ta niezależność pozwoliła im uniknąć cenzury instytucjonalnej i malować własne wszechświaty. Domy tych artystek, zwłaszcza Leonory…
-
Jak tarot podbił serca Meksykanów?
Gdy popołudniowe słońce nad stolicą Meksyku zaczyna ustępować miejsca zmierzchowi, w bocznych uliczkach historycznego centrum i artystycznej dzielnicy Roma zapalają się pierwsze świece. Zapach palonego copalu – świętej żywicy Azteków – miesza się tu z aromatem mocnej, parzonej z cynamonem cafe de olla. Na drewnianych stołach lądują talie kart. To nie jest zwykła rozrywka; to meksykańska codzienność, w której sacrum i profanum, nauka i magia od stuleci dzielą tę samą przestrzeń. Od renesansowych dworów do Nowej Hiszpanii Historia tarota nie zaczyna się w Mezoameryce (ani jak niektórzy myślą w starożytnym Egipcie!), lecz na renesansowych dworach północnych Włoch w XV wieku, gdzie karty Tarocchi służyły jako wyrafinowana gra dla arystokracji, pełna…
-
Konkwista na koszt podatnika. Jak hiszpańska prawica wywołała skandal stulecia w Meksyku
Relacje między Meksykiem a Hiszpanią z powodu trudnej historii są dość skomplikowane i momentami pełne napięć, coś w rodzaju hate&love relationship. Dyplomaci obu krajów starają się by balans nie przechylił się znacząco w stronę „hate”, jednak w ostatnich dniach doszło do incydentu, który na nowo rozpalił opinię społeczną i krytykę dla eurocentrycznej postawy niektórych hiszpańskich polityków. Odnoszę się do wizyty Isabel Díaz Ayuso i jej skandalicznych wypowiedzi. Pani Prezydent Wspólnoty Madrytu i gwiazda hiszpańskiej ultraprawicy postanowiła zorganizować tournée, którego głównym punktem stało się publiczne wychwalanie Hernána Cortésa, „ewangelizacji rdzennej ludności” oraz bezczelne rzucenie Meksykanom w twarz stwierdzenia, że ich kraj… nie istniał, dopóki nie przybyli do niego Hiszpanie. Ten polityczny…
-
Anatomia oceanicznego mitu. Co naprawdę kryje Trójkąt Bermudzki?
Istnieją na mapie świata obszary, wokół których powstały legendy tak mocno zakorzenione w naszej świadomości, że nawet osoby mocno stąpające po ziemi zastrzegają na ogół: „Może i coś w tym jest…” Najlepszym tego przykładem jest umowny poligon oceaniczny rozciągający się między Miami, Bermudami a Portoryko. Trójkąt Bermudzki, bo o nim mowa, od dekad rozpala wyobraźnię poszukiwaczy sensacji. Czytamy o magnetycznych anomaliach, czasoprzestrzennych tunelach i statkach, które zniknęły bez śladu w otchłani Atlantyku. Gdy jednak zdejmiemy tę grubą warstwę sensacyjnych nagłówków, staniemy twarzą w twarz z czystą nauką: prawdziwe przyczyny stojące za czarną legendą tego regionu to znane i zbadane zjawiska meteorologiczno – geologiczne. Narodziny legendy Zła sława Trójkąta Bermudzkiego narodziła…
-
Isaura po meksykańsku – czy w Meksyku istniało niewolnictwo?
Kiedy myślimy o niewolnictwie w Amerykach, najczęściej pojawiają się obrazy plantacji bawełny w Stanach Zjednoczonych albo brutalnych systemów pracy na Karaibach. Meksyk rzadko pojawia się w tej narracji. A jednak był częścią tego systemu – choć w zupełnie inny sposób. Zrozumienie niewolnictwa w Meksyku wymaga spojrzenia szerzej: nie tylko na handel ludźmi z Afryki, ale także na to, jak traktowano rdzenną ludność i jak działał cały kolonialny system. Dzisiejszy Meksyk był częścią Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii i jednym z najważniejszych terytoriów hiszpańskiego imperium. W teorii oznaczało to, że nie był „kolonią” w takim sensie jak wiele wysp karaibskich zarządzanych przez prywatne kompanie handlowe. Był bezpośrednio podporządkowany Koronie Hiszpanii i miał ogromne…
-
Nazistowska agentka czy gwiazda? Cała prawda o Hildzie Krüger
Podczas II Wojny Światowej Meksyk stał się kluczowy nie tylko ze względu na sąsiedztwo ze Stanami Zjednoczonymi, lecz także z powodu swoich zasobów naturalnych (zwłaszcza ropy naftowej), niezbędnych dla przemysłu wojennego. Z tego powodu różne zagraniczne służby szpiegowskie były aktywne na jego terytorium podczas całego konfliktu.W całej tej intrydze godnej filmu sensacyjnego, w 1941 roku do Meksykańskiej Republiki przybyła niemiecka aktorka Hilda Krüger. Pośród plotek i oskarżeń, wspomniana aktorka dramatyczna nawiązała kontakty z meksykańskimi politykami i aktorami znanymi ze swojej władzy i wpływów. Hilde Krüger: aktorka na fali wznoszącej Hilde Matilde Krüger Grossmann urodziła się 9 listopada w Niemczech. Nie ma zgodności co do tego, czy urodziła się w 1912…
-
Galeon z Manili czyli początki globalizacji
Wyobraź sobie statek tak ogromny, że jego maszt znika w mglistym niebie, a pokład ugina się pod ciężarem porcelany, jedwabi i skrzyń pełnych srebra. Galeón de Manila — nazywany także Nao de China — to jeden z najważniejszych, a jednocześnie najmniej znanych szlaków handlowych w historii świata. Szlak, o którym w Polsce słyszało niewielu, choć przez ponad 250 lat był kręgosłupem globalnej gospodarki. Łączył Manilę na Filipinach z Acapulco w Nowej Hiszpanii (dzisiejszym Meksykiem) i sprawił, że Meksyk stał się centrum handlu między Azją a Europą — na długo zanim powstały globalne korporacje, transport lotniczy i kanał sueski. Jak Meksyk stał się sercem świata Rok 1565. Hiszpański żeglarz Andrés de…
-
Paricutín: Wulkan, który wyrósł na polu kukurydzy
Był 20 lutego 1943 roku, chłodne popołudnie. Rolnik Dionisio Pulido wraz z rodziną oczyszczał pole kukurydzy w okolicy Parícutin (Michoacán), gdy ziemia zaczęła wydawać dziwne dźwięki. Pod ich stopami rozwarła się szczelina; niepozorna dziura, która nie wypełniała się nawet wtedy, gdy wrzucano do niej śmieci. Pół dnia później ta szczelina zaczęła rosnąć, buchając pyłem siarkowym i dźwiękami jak z piekła rodem. „Zobaczyłem coś nowego i dziwnego”, wspominał Pulido — i w ten sposób narodził się Parícutin. W ciągu pierwszych godzin szczelina przemieniła się w stożek o wysokości kilkudziesięciu metrów. Po tygodniu sięgał już 100–150 m, by po roku urosnąć do imponujących 365–424 m. Zanim Parícutin wybuchł, ziemia tygodniami drżała — nawet dzieci…
-
Najciekawsze hacjendy Jukatanu
Dawniej były sercem meksykańskiego „zielonego złota” — henequenu, agawy i cukru. Dziś część z nich to luksusowe hotele, inne czekają w ciszy selwy, skrywając duchy byłych właścicieli i historie buntów robotników. Hacjendy Jukatanu i południowego Meksyku to nie tylko budynki — to pomniki czasów, w których region był jednym z najbogatszych punktów Nowego Świata. Zapraszam Cię w podróż po 7 najpiękniejszych z nich! Hacienda Sotuta de Peón (Yucatán) 📍 Lokalizacja: 40 km od Meridy, gmina Tecoh🔗 Oficjalna stronaTo jedna z ostatnich działających hacjend henequenowych na Jukatanie. Powstała w XIX w. i była ogromną plantacją agawy — „zielone złoto” napędzało całe imperium transportowe Jukatanu. Dziś to hacjenda-muzeum: możesz zobaczyć maszyny parowe,…






















