-
Remedios Varo, Leonora Carrington i Kati Horna. Trzy wybitne surrealistki i ich Meksyk
Meksyk lat 40. XX wieku stał się dla europejskich artystek uciekających przed koszmarem II wojny światowej czymś znacznie więcej niż tylko bezpieczną przystanią. Dla Remedios Varo, Leonory Carrington oraz Kati Horny był on katalizatorem, który pozwolił im wyzwolić się z cienia męskiej dominacji surrealizmu i stworzyć własny, unikalny język wizualny. Choć każda z nich przybyła z innej części Europy, to właśnie w meksykańskiej dzielnicy Roma w stolicy kraju odnalazły przestrzeń, w której mogły żyć i tworzyć na własnych zasadach. Ich życie prywatne było dalekie od konwenansów, a status materialny często zmienny, jednak to właśnie ta niezależność pozwoliła im uniknąć cenzury instytucjonalnej i malować własne wszechświaty. Domy tych artystek, zwłaszcza Leonory…
-
Konkwista na koszt podatnika. Jak hiszpańska prawica wywołała skandal stulecia w Meksyku
Relacje między Meksykiem a Hiszpanią z powodu trudnej historii są dość skomplikowane i momentami pełne napięć, coś w rodzaju hate&love relationship. Dyplomaci obu krajów starają się by balans nie przechylił się znacząco w stronę „hate”, jednak w ostatnich dniach doszło do incydentu, który na nowo rozpalił opinię społeczną i krytykę dla eurocentrycznej postawy niektórych hiszpańskich polityków. Odnoszę się do wizyty Isabel Díaz Ayuso i jej skandalicznych wypowiedzi. Pani Prezydent Wspólnoty Madrytu i gwiazda hiszpańskiej ultraprawicy postanowiła zorganizować tournée, którego głównym punktem stało się publiczne wychwalanie Hernána Cortésa, „ewangelizacji rdzennej ludności” oraz bezczelne rzucenie Meksykanom w twarz stwierdzenia, że ich kraj… nie istniał, dopóki nie przybyli do niego Hiszpanie. Ten polityczny…
-
Isaura po meksykańsku – czy w Meksyku istniało niewolnictwo?
Kiedy myślimy o niewolnictwie w Amerykach, najczęściej pojawiają się obrazy plantacji bawełny w Stanach Zjednoczonych albo brutalnych systemów pracy na Karaibach. Meksyk rzadko pojawia się w tej narracji. A jednak był częścią tego systemu – choć w zupełnie inny sposób. Zrozumienie niewolnictwa w Meksyku wymaga spojrzenia szerzej: nie tylko na handel ludźmi z Afryki, ale także na to, jak traktowano rdzenną ludność i jak działał cały kolonialny system. Dzisiejszy Meksyk był częścią Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii i jednym z najważniejszych terytoriów hiszpańskiego imperium. W teorii oznaczało to, że nie był „kolonią” w takim sensie jak wiele wysp karaibskich zarządzanych przez prywatne kompanie handlowe. Był bezpośrednio podporządkowany Koronie Hiszpanii i miał ogromne…
-
Czym był „Bal 41”? Skandal obyczajowy który zapoczątkował historię LGBT w Meksyku
Do zdarzenia doszło w listopadzie 1901 roku, w czasie rządów generała Porfiria Díaza, epoce określanej jako porfiriato. Był to okres pozornej stabilizacji, modernizacji i silnej hierarchii społecznej. Elity miejskie, zwłaszcza w mieście Meksyk, naśladowały europejskie – głównie francuskie – wzorce życia: bale, salony, opery, elegancką modę i wyrafinowane maniery. Postęp techniczny, rozwój kolei i infrastruktury współistniały jednak z ogromnymi nierównościami społecznymi oraz represjami wobec klas niższych. System wartości porfiriatu opierał się na kulcie porządku, dyscypliny i „dobrych obyczajów”, rozumianych jako kontrola zachowań, ciał i ról społecznych. Dominował ideał męskości związany z siłą, autorytetem i heteronormatywnością, a wszelkie odstępstwa od normy były postrzegane jako zagrożenie dla ładu społecznego. W tamtym okresie…
-
Nazistowska agentka czy gwiazda? Cała prawda o Hildzie Krüger
Podczas II Wojny Światowej Meksyk stał się kluczowy nie tylko ze względu na sąsiedztwo ze Stanami Zjednoczonymi, lecz także z powodu swoich zasobów naturalnych (zwłaszcza ropy naftowej), niezbędnych dla przemysłu wojennego. Z tego powodu różne zagraniczne służby szpiegowskie były aktywne na jego terytorium podczas całego konfliktu.W całej tej intrydze godnej filmu sensacyjnego, w 1941 roku do Meksykańskiej Republiki przybyła niemiecka aktorka Hilda Krüger. Pośród plotek i oskarżeń, wspomniana aktorka dramatyczna nawiązała kontakty z meksykańskimi politykami i aktorami znanymi ze swojej władzy i wpływów. Hilde Krüger: aktorka na fali wznoszącej Hilde Matilde Krüger Grossmann urodziła się 9 listopada w Niemczech. Nie ma zgodności co do tego, czy urodziła się w 1912…
-
Galeon z Manili czyli początki globalizacji
Wyobraź sobie statek tak ogromny, że jego maszt znika w mglistym niebie, a pokład ugina się pod ciężarem porcelany, jedwabi i skrzyń pełnych srebra. Galeón de Manila — nazywany także Nao de China — to jeden z najważniejszych, a jednocześnie najmniej znanych szlaków handlowych w historii świata. Szlak, o którym w Polsce słyszało niewielu, choć przez ponad 250 lat był kręgosłupem globalnej gospodarki. Łączył Manilę na Filipinach z Acapulco w Nowej Hiszpanii (dzisiejszym Meksykiem) i sprawił, że Meksyk stał się centrum handlu między Azją a Europą — na długo zanim powstały globalne korporacje, transport lotniczy i kanał sueski. Jak Meksyk stał się sercem świata Rok 1565. Hiszpański żeglarz Andrés de…
-
Trzcina cukrowa w Meksyku i Veracruz – historia, teraźniejszość i kontrowersje
Trzcina cukrowa to jeden z najważniejszych produktów rolnych Meksyku – od wieków napędzała lokalne gospodarki, kształtowała krajobraz i do dziś jest fundamentem życia wielu społeczności, zwłaszcza w gorącym i wilgotnym Veracruz. Ale jej historia ma też mroczne rozdziały. Początki uprawy i niewolnicza pracaTrzcina cukrowa nie jest rośliną rodzimą dla Meksyku. Została sprowadzona przez Hiszpanów w XVI wieku, krótko po podboju tych terenów. Już wtedy Europejczycy wiedzieli, jak wielkie zyski może przynieść produkcja cukru – w koloniach karaibskich i w Ameryce Południowej opierała się głównie na pracy niewolników sprowadzanych z Afryki. Meksyk nie był wyjątkiem. Choć skala niewolnictwa w Nowej Hiszpanii (Meksyku) była mniejsza niż na Karaibach czy w Brazylii, to…
-
María Félix. Meksykańska ikona kina i stylu
María Félix, znana jako La Doña lub María Bonita, to postać, która na zawsze wpisała się w historię Meksyku jako symbol siły, piękna i niezależności. Jej życie przypomina film – pełen błyskotliwych zwrotów akcji, luksusu, sukcesu i niepowtarzalnej charyzmy. Nazywana królową Złotej Ery meksykańskiego kina, była nie tylko aktorką, ale również kobietą, która wyznaczała standardy elegancji i nie bała się iść własną drogą – nawet jeśli ta była całkowicie pod prąd. Urodziła się 8 kwietnia 1914 roku w Álamos, w stanie Sonora. Jej debiut w kinie był dziełem przypadku – została odkryta, gdy pracowała jako recepcjonistka. Choć Hollywood zaproponowało jej współpracę, María odrzuciła tę ofertę, nie chcąc odgrywać stereotypowych ról…
-
Frida Kahlo, ikona XX wieku
13 lipca 1954 roku w Meksyku zmarła Frida Kahlo, kobieta, której życie naznaczone zostało strasznym wypadkiem oraz zamiłowaniem do sztuki i tradycji swojego kraju. Dzięki szczególnemu wizerunkowi, który sama stworzyła, meksykańska malarka niemieckiego pochodzenia Frida Kahlo stała się symbolem narodowym kojarzonym z feminizmem, samodoskonaleniem i geniuszem artystycznym. Jej życie naznaczone było w młodości poważnym wypadkiem i chorobą, która pozostawiła niezatarty ślad w jej energicznym i pełnym pasji charakterze. Frida Kahlo, kobieta o charakterystycznej sylwetce i osobliwym wyglądzie, której imię przywołuje na myśl obrazy meksykańskiego surrealizmu – choć zawsze temu zaprzeczała – urodziła się 6 lipca 1907 roku w artystycznej rodzinie, w której nikt nie wyobrażał sobie, że Frida stanie się…




















